రహస్యం (అమ్మమ్మ చెప్పిన ఒక రహస్య కథ)

రహస్యం

చివరి భాగం — రెండు నదుల కలయిక

త్రిగర్తపు యుద్ధధ్వజాలు నేలకూలిన రోజు, పంచనదం మీద ఆకాశం చాలా సంవత్సరాల తర్వాత మబ్బుల్లేకుండా కనిపించింది.

త్రిగాంగేయ సరిహద్దుల్లో త్రిగర్త సైన్యం ఓడిపోయింది. పంచనద ఉత్తరద్వారాల దగ్గరికి వచ్చిన దళాలు రససిద్ధ యోధుల ముందు నిలువలేక దాసోహమన్నాయి. త్రిగర్త రాజకుమారుడు దుర్జయుడు ఖైదీగా బంధింపబడ్డాడు. చతురకుని మాయవలయాలు తెగిపోయాయి. రాజ్యాల మీద వేలాడిన భయనాగం తలవంచింది.

కాని యుద్ధవిజయం కంటే గొప్పది ఇంకోటి జరిగింది.

విక్రమసేనుడి హృదయంలో ఎన్నేళ్లుగా నిలిచిన గోడ పడిపోయింది.

సౌమ్యసేనుడు పంచనద రాజమందిరంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, అతను శత్రురాజుగా రాలేదు. పాత మిత్రుడిగా కూడా పూర్తిగా రాలేదు. అతని కళ్లలో ఎన్నో ఏళ్ల మౌనం ఉంది. విక్రమసేనుడి కళ్లలో పాత చిన్నచూపు కరిగిన పశ్చాత్తాపం ఉంది.

ఇద్దరూ కొంతసేపు ఒకరినొకరు చూశారు.

మొదట మాట ఎవరి నోటి నుంచి రాలేదు.

చివరికి విక్రమసేనుడు ముందుకు వెళ్లాడు.

“సౌమ్యా,” అన్నాడు.

ఆ ఒక పదమే చాలింది. గురుకుల కాలం, యౌవనపు దుడుకులు, మందక్రోధుడి శాపం, తర్వాత పెరిగిన గర్వం, రాజ్యాల మధ్య దూరం—అన్నీ ఆ ఒక్క పిలుపులో కరిగిపోయాయి.

సౌమ్యసేనుడు అతని చేతిని పట్టుకున్నాడు.

“విక్రమా,” అన్నాడు, “నదులు మధ్యలో రాళ్లు పడితే మార్గం మారుతుంది. కానీ సముద్రాన్ని మరిచిపోవు.”

విక్రమసేనుడి కళ్ళు తడిశాయి.

“రాయి నేనే అయ్యాను.”

“దాన్ని తొలగించింది మన పిల్లలు,” అన్నాడు సౌమ్యసేనుడు.

అక్కడే రెండు రాజ్యాల మైత్రి పునరుద్ధరించబడింది. అది ఒప్పందపు ముద్రతో కాదు—రెండు పాత మిత్రుల చేతుల కలయికతో.

---

సులోచనుడు, కుముద్వతి వివాహం రాజ్యాల ఎదుట ఘనంగా జరిగింది.

ప్రపంచానికి అది త్రిగాంగేయ యువరాజు సులోచనుడు, పంచనద రాజకుమార్తె కుముద్వతి వివాహం.
పంచనదానికి అది రక్షకదంపతుల కలయిక.
త్రిగాంగేయానికి అది గౌరవవిజయం.
శరభంగునికి అది శాపం పరివర్తన.
విక్రమసేనుడికి అది అహంకార విమోచనం.
సౌమ్యసేనుడికి అది తన కుమారుని స్వరూపస్వీకారం.
ధారిణీదేవికి అది కుమార్తె ధైర్యానికి కిరీటం.
భాగ్యవతికి అది కొడుకు గాయాలపై తల్లి చేయి.

వివాహమండపంలో సౌమ్యసేనుడు, అతని భార్య భాగ్యవతి కుముద్వతికి అత్తమామలయ్యారు. విక్రమసేనుడు, ధారిణీదేవి సులోచనుడికి అత్తమామలయ్యారు. కానీ ఆ సంబంధాలన్నింటి వెనుక కుటుంబాలు మాత్రమే కాదు—రహస్యాన్ని గౌరవంగా కాపాడే ప్రతిజ్ఞ కూడా నిలిచింది.

శరభంగ మహర్షి వారిద్దరినీ ఆశీర్వదిస్తూ అన్నాడు—

“రూపం మారిన చోట భయం పుడుతుంది.
రూపాన్ని దాటి హృదయం నిలిచిన చోట ధర్మం పుడుతుంది.
మీరు ఇద్దరూ పరస్పరం రూపాలను కాదు, పరస్పరం ఆత్మలను స్వీకరించారు.
అందుకే మీ బంధం రాజ్యబంధం కంటే గొప్పది.”

సులోచనుడు కుముద్వతి వైపు చూశాడు.

ఆమె కళ్ళలో సిగ్గు లేదు. భయం లేదు. కేవలం ప్రశాంతమైన అంగీకారం.

“మన రహస్యం?” అని అతడు మెల్లగా అడిగాడు.

కుముద్వతి చిరునవ్వింది.

“రహస్యమనే కాదు. మనం కాపాడాల్సిన ఆభరణం.”

---

ఆ సంవత్సర చక్రం మొదలైంది.

ఒక సంవత్సరం సులోచనుడు పురుషరూపంలో రాజ్యకార్యాలు నిర్వహించేవాడు; కుముద్వతి అతని పక్కన రాణిగా నిలిచేది. మరుసటి సంవత్సరం కాలమార్పు వచ్చినట్టుగా వారి రూపాలు మారేవి. కుముద్వతి పురుషస్వరూపంలో రాజధర్మాన్ని స్వీకరించేది; సులోచన మళ్లీ స్త్రీరూపంలో మృదుత్వంతో, గంభీరతతో, అంతఃపురం నుంచి సభ వరకు సలహాదారిణిగా నిలిచేది.

సులోచన కు భర్త కుముద్వంతుడు. ఆమె తన భర్తకు సర్వస్వమూ అర్పించింది. ఆమెలోని సౌందర్య వలయాలన్నీ కుముద్వంతుడికి బాగా తెలుసు. ఆమెను ఎలా సుఖపెట్టాలో కూడా బాగా తెలుసు. ఆమెలోని నిమ్నోన్నతాలను తన ఆలింగనం సమం చేశాడు. ఇద్దరూ గాలి కూడా చొరని ఏక విగ్రహం గా మారారు. సులోచన తన భర్తకు శయనేషు రంభ కాదు. రంభా శయనమే. ఆమె శరీరం లోని రసనిధులన్నీ రసాతలం వరకూ తనవి గా ఆస్వాదించాడు కుముద్వంతుడు.
అలాగే కుముద్వతి భర్త సులోచనుడు. తన భర్త దగ్గర ఆమె బాగా విచ్చిని సహస్ర దళ కమలమే. ఆ కమల గర్భం లో ఉన్న మకరందం అంతా తనివితీరా గ్రోలిన భ్రమరం సులోచనుడు. ఆమె లావణ్యం సుధాఝరీ ప్రవాహమే.

ఇక్కడ మరొక రహస్యాతి రహస్యం ఒకటి చోటు చేసుకుంది. అది ఎవరూ ఊహించనిది. విక్రమసేనుడు సౌమ్యసేనుని ఏకాంతంలో పిలిచి “మిత్రమా! నాకోసం ఒక్కసారి నీ కామరూపవిద్యతో ఆనాటి సుందరి గా కనబడుతావా?” అని అడిగాడు. “అలాగే మిత్రమా!” అంటూ సౌమ్యసేనుడు తన కామరూప విద్యతో స్త్రీ గా మారిపోయాడు. వెంటనే తనలో కలిగిన ప్రేమను దాచుకోలేక విక్రమ్సేనుడు “సౌమ్య!” అంటూ ఆమెను గట్టిగా ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. ఆమెకూడా “నాథా! విక్రమ!” అంటూ అతని కౌగిలిలో ఒదిగిపోయింది. వారిద్దరూ అలా గాఢ ఆలింగనం లో ఉండగా కొద్దిగా గొంతులు సవరించుకుంటూ ఒక వేపు నుంచి ధారిణీ దేవి, మరొకవైపు నుంచి భాగ్యవతి అక్కడికి వచ్చారు. విక్రముడు కొంచెం సర్దుకున్నాడు. కానీ సౌమ్య కు ఏం చేయాలో పాలు పోలేదు.
అప్పుడు రాణులు ఇద్దరూ ఒక షరతు పెట్టారు. ఇకపై సౌమ్యసేనుడు పంచనదం అంతఃపురానికి వస్తే సౌమ్య గానే ఉండాలి. అని. అది అందరికీ నచ్చింది.

ఇలా సులోచన, కుముద్వతుల పర్యాయ దాంపత్య రహస్యం, విక్రమసేన సౌమ్యల రహస్యాన్ని తెలిసినవారు కొద్దిమంది మాత్రమే.

విక్రమసేనుడు. ధారిణీదేవి.
సౌమ్యసేనుడు. భాగ్యవతి.
శరభంగ మహర్షి.
విశ్వసనీయ మంత్రి.
కొద్ది మంది పరమగోప్య పరిచారికలు.

ప్రపంచం మాత్రం వారిని ధర్మదంపతులుగా చూసింది.

ఏ సంవత్సరం ఎవరు ఏ రూపంలో ఉన్నా, రాజ్యపాలనలో లోపం రాలేదు. విచిత్రంగా, రెండు రూపాల అనుభవం వారికి ప్రజల బాధ మరింత లోతుగా అర్థం చేసుకునే శక్తిని ఇచ్చింది. పురుషుడి బాధ, స్త్రీ బాధ, రాజ్యాధికారం, అంతఃపుర గోప్యత, యుద్ధభారం, మాతృత్వనిగ్రహం—ఇవన్నీ ఒక్క జీవితంలో విడివిడిగా కాదు, పరస్పరంగా అనుభవించబడ్డాయి.

కుముద్వతి ఒకసారి సులోచనతో చెప్పింది—

“మనకు వచ్చినది శాపమైతే, అది ఇతరుల బాధ అర్థం చేసుకునే దారి అయింది.”

సులోచన నవ్వింది.

“మందక్రోధుడు కోపంతో శపించాడు. కానీ ధర్మం ఆ శాపంలోనూ దారి వేసింది.”

ఆ దారిలో వారి జీవితం సాగింది.

కాలక్రమంలో, ఒకరి వల్ల మరొకరికి సంతానం కలిగింది. మొదట పుట్టిన వారు కవలలు. కొంతకాలం తరువాత మరో జంట. ఆ పిల్లలు రాజ్యానికి వారసులు మాత్రమే కాదు—రహస్యాన్ని గౌరవించే వంశానికి వారసులు. వాళ్లకు శరభంగుని ఆశీర్వాదం,ఇద్దరు తాతల అనుభవం, ఇద్దరు అమ్మమ్మల కరుణ, తల్లిదండ్రుల అపూర్వ జీవనరహస్యం—అన్నీ కలిసాయి.

సులోచనుడు, కుముద్వతి తమ రహస్యాన్ని భారంగా కాదు, పరస్పర ప్రేమతో ఆస్వాదించారు. ఆజీవనం సుఖసంతోషాలతో గడిపారు. ప్రపంచం వాళ్ల వైభవాన్ని చూసింది. కొద్దిమంది మాత్రమే వారి సహనాన్ని తెలుసుకున్నారు.

---

చతురిక గాథ వేరుగా ముగిసింది.

పాతాళగుహలో బంధింపబడిన తర్వాత శరభంగ మహర్షి ఆమెపై మరో ప్రయోగం చేశాడు. అది శిక్షకోసం కాదు; ద్రోహస్మృతిని నిలబెడితే మళ్లీ మాయ పుడుతుందని తెలిసి. అతని మంత్రసంకల్పం వల్ల చతురిక పూర్వస్మృతి పూర్తిగా లయమైంది. చతురకుని అహంకారం, మాంత్రిక లోభం, దుర్జయుడి పథకం—ఏమీ ఆమెకు మిగలలేదు.

కాలం వచ్చినప్పుడు ఆమె పంచనదంలో ఒక సాధారణ పరిచారికగా నిలిచింది.

ఆమెకు తన గతం తెలియదు. కాని విచిత్రంగా, ఆమె పూలమాలలు అల్లడంలో ప్రావీణ్యం సంపాదించింది. ఎవరైనా అడిగితే నవ్వుతూ చెప్పేది—

“పూలు బంధించవు. అలంకరిస్తాయి.”

శరభంగుడు ఒకసారి ఆమెను దూరం నుంచి చూసి మౌనంగా నిట్టూర్చాడు.

ద్రోహం కొన్నిసార్లు మరణంతో ముగియదు.
మరచిపోవడమే దానికి తగిన శిక్ష.

---

పంచనదం, త్రిగాంగేయం కలిశాయి.

రెండు రాజ్యాల మధ్య సరిహద్దు కంచెలు అలాగే ఉన్నా, గుండెల్లోని గోడలు తొలగిపోయాయి. వ్యాపారదారులు స్వేచ్ఛగా ప్రయాణించారు. గురుకులాలు విద్యార్థులను పరస్పరం స్వీకరించాయి. సైన్యాలు కలసి సాధన చేశాయి. నదుల జలాన్ని పంచుకునే కొత్త నియమాలు ఏర్పడ్డాయి. కుముద్వతి ప్రేరణతో రాజమహిళలకు ఆయుధశిక్షణ ప్రారంభమైంది. సులోచనుడి సంకల్పంతో నాట్యశాలల్లో శరీరనిగ్రహం, శ్వాసవిద్య, ధైర్యాభ్యాసం బోధించబడింది.

త్రిగర్త భయం పూర్తిగా తొలగిపోయింది.

దుర్జయుడు రాజ్యాధికారానికి దూరంగా బంధింపబడ్డాడు. త్రిగర్త రాజ్యం శాంతి ఒప్పందానికి తలవంచింది. నాగధ్వజాలు ఇక భయపెట్టలేదు.

కాలం క్రమంగా ముందుకు సాగింది.

రహస్యం మాత్రం నిశ్శబ్దంగా జీవించింది.

--------------

అమ్మమ్మ ఇక్కడ కథ ముగించబోతూ తన మోకాళ్లపై ఉన్న వస్త్రాన్ని మాకు చూపించింది.

మేమంతా దాని చుట్టూ చేరి చూశాం.

అది ఇక సాధారణ అల్లిక కాదు. మొదట ఒక పుష్పమాలిక కనిపించింది—సంకెళ్లు పూలుగా మారిన రాజసభ సాక్ష్యం. దాని పక్కన రెండు నదులు వచ్చి కలిసిన ఆకృతి—పంచనదం, త్రిగాంగేయం. ఒక వైపు విల్లు. మరో వైపు ఖడ్గం. మధ్యలో చంద్రకాంత శిలావేదిక. దాని చుట్టూ బంగారు చక్రంలా సంవత్సర పరివర్తన. చివరగా పక్కపక్కన నిలిచిన రెండు రూపాలు—ఒకటి సులోచన, మరొకటి సులోచనుడు. కానీ వాటి మధ్య అల్లిన కళ్లరేఖ మాత్రం ఒకటే.

మేమంతా ఆశ్చర్యపోయాం.

“అమ్మమ్మా,” అని చిన్న అక్క అడిగింది, “ఈ కథ నిజమా?”

అమ్మమ్మ చిరునవ్వింది.

“కథ నిజమా కాదా అని అడగకూడదు పిల్లలూ. కొన్ని కథలు నిజంగా జరిగినందుకు నిలవవు. మనసు తట్టుకోలేని సత్యాన్ని మోయగలిగినందుకు నిలుస్తాయి.”

పెద్దక్క మెల్లగా అడిగింది—

“అయితే రహస్యం ఎందుకు దాచారు?”

అమ్మమ్మ సూదిని పక్కన పెట్టింది.

“రహస్యం అంటే దాచిన అబద్ధం కాదు పిల్లలూ.
కాలం రాకముందు బయటపెట్టని సత్యం.”

ఆమె కొద్దిసేపు మౌనంగా మమ్మల్ని చూసింది.

“అంతఃపుర రహస్యాలు ఎక్కువ కాలం ఆగవు. ఒకరి చెవిలోనుంచి మరొకరి హృదయానికి, రాజ్యం నుంచి రాజ్యానికి, తరం నుంచి తరానికి సాగుతూ సాగుతూ మా అమ్మమ్మ దగ్గరకు వచ్చాయి. మా అమ్మమ్మ నాకు చెప్పింది. నేను మీకు చెబుతున్నాను.”

“మేమేమి చేయాలి?” అని నేను అడిగాను.

అమ్మమ్మ నా తలపై చేయి వేసింది.

“ఇలాంటి రహస్యాలు గుసగుసగా కాకుండా గౌరవంగా చెప్పాలి. రూపం చూసి నవ్వే వారికి కాదు; రూపం వెనుక ఉన్న సహనం అర్థం చేసుకోవాలనుకునే వారికి చెప్పాలి. మీరు పెద్దయ్యాక మరింత మందికి తెలియజేయండి. కానీ గుర్తుంచుకోండి—సులోచన కథలో రూపమార్పు అద్భుతం కాదు. అంగీకారం అద్భుతం.”

ఆమె చివరి ముడి వేసింది.

వస్త్రం పూర్తయింది.

మేమంతా చాలా సేపు ఆ అల్లికను చూస్తూనే ఉన్నాం.

ఆ పుష్పమాలికల మధ్య, రెండు నదుల కలయికలో, సులోచన-సులోచనుడి రెండు రూపాల మధ్య, మనకు కనిపించింది ఒక్కటే—

రహస్యం కాదు.

రహస్యాన్ని గౌరవంగా మోసిన ప్రేమ.

సమాప్తం