రహస్యం (అమ్మమ్మ చెప్పిన ఒక రహస్య కథ)

స్త్రీలకు వివాహం - అందుకోసం వ్రతం

కుముద్వతి మాటలు ముగిసినప్పుడు గదిలో మౌనం చాలా లోతుగా నిలిచింది.

విక్రమసేనుడు సులోచన వైపు చూశాడు. ఇప్పటివరకు అతడు చూసింది ఒక నాట్యగురువు. రాజసభలో యోధురాలు. ఇప్పుడు అతని ముందున్నది త్రిగాంగేయ యువరాజు—సౌమ్యసేనుని కుమారుడు—రెండు రాజ్యాల మధ్య దాగి ఉన్న వంతెన.

ధారిణీదేవి కళ్ళలో కన్నీళ్లు మెరిపించాయి. ఆమెకు మొదట కోపం రావచ్చు. తాను కూడా పూర్తిగా తెలియని రహస్యానికి పాత్రురాలయ్యానన్న బాధ రావచ్చు. కానీ సులోచన తన కుమార్తెను పులి నుంచి, ప్రచండుడి నుంచి, మరెన్నో అజ్ఞాత ప్రమాదాల నుంచి కాపాడిందన్న సత్యం అందుకు ముందు నిలిచింది.

విక్రమసేనుడు శరభంగుడివైపు తిరిగాడు.

“గురుదేవా, ఇది నిజమా?”

శరభంగుడు తల ఊపాడు.

“నిజమే మహారాజా. సులోచనుడు త్రిగాంగేయ రాజకుమారుడు. సౌమ్యసేనుని పుత్రుడు. నా ప్రియశిష్యుడు.”

సౌమ్యసేనుని పేరు వినగానే విక్రమసేనుడి ముఖంలో ఒక పాత జ్ఞాపకం మెరిసింది. ఇద్దరూ సహాధ్యాయులు. ఒకే గురుకులంలో చదివినవారు. కానీ తరువాత రాజ్యగర్వం, పాత చిన్నచూపులు, అవగాహనలేమి మధ్య దూరం పెరిగింది.

“సౌమ్యసేనుని కుమారుడు…” అని విక్రమసేనుడు నెమ్మదిగా అన్నాడు.

మంత్రి మృదువుగా పలికాడు.

“మహారాజా, ఈ రహస్యం దాచబడింది మోసం కోసం కాదు. మైత్రి కోసం.”

విక్రమసేనుడు సమాధానం చెప్పలేదు. కానీ అతని కళ్ళలోని కఠినత కరిగి ఆందోళనగా మారింది.

“కానీ ఇప్పుడు?” అని ధారిణీదేవి అడిగారు. “చతురకుడి మంత్రం వల్ల…”

శరభంగుడి ముఖం భారంగా మారింది.

“అవును. చతురకుడు కామరూపవిద్యను బంధించి, సులోచనుడి స్వరూపాన్ని మూసివేశాడు. ఇప్పుడు ఈ శరీరం సులోచనగా స్థిరపడుతోంది. ఇది సహజరూపం కాదు. ఇది మంత్రబంధం బలవంతం.”

అదే సమయంలో సులోచన కదిలింది.

కుముద్వతి వెంటనే వంగింది.

“సులోచనా…”

సులోచన కళ్ళు మెల్లగా తెరుచుకున్నాయి. ముందుగా ఆమెకు దీపాల కాంతి కనిపించింది. తరువాత కుముద్వతి ముఖం. తరువాత శరభంగుడు. ఆపై మహారాజు, మహారాణి.

ఆమె లేచేందుకు ప్రయత్నించింది. కానీ శరీరం ఇంకా బలహీనంగా ఉంది. కుముద్వతి ఆమెను ఆదుకుంది.

“ఏమైంది?” అని సులోచన మృదువుగా అడిగింది.

శరభంగుడు దగ్గరకు వచ్చాడు.

“చతురకుడు తన మంత్రబంధం పూర్తిగా ప్రారంభించాడు. అతను నీ రహస్యాన్ని తెలిసి, దానినే నీపై ఆయుధంగా వాడాడు.”

సులోచన ఒక్కసారిగా తల వంచింది. కుముద్వతి తనకు తెలిసిన రహస్యం చెప్పిందా అన్న ప్రశ్న కళ్ళలో మెరిసింది. కుముద్వతి మౌనంగా ఆమె చేతిని పట్టుకుంది.

శరభంగుడు అన్నాడు.

“సత్యం ఇక మహారాజు, మహారాణికి తెలియాలి. కుముద్వతి చెప్పింది.”

సులోచన ముఖం ఎర్రబడింది. ఆ ఎర్రదనంలో సిగ్గు ఉంది. బాధ ఉంది. తన రహస్యం తన చేతుల్లో నుంచి జారిపోయిన ఆతురత ఉంది. ఆమె మాటలకన్నా ముందు కన్నులు తడిశాయి.

“మహారాజా…” అని ఆమె పలకబోయింది.

విక్రమసేనుడు చేతితో ఆపాడు.

“ఇప్పుడు నీకు క్షమాపణ చెప్పవలసింది నేనే కావచ్చు. నా రాజభవనంలో నిన్ను బందీగా నిలబెట్టారు. నా సేనాధిపతి ద్రోహిగా తేలాడు. నీవు నా కుమార్తెను రెండుసార్లు కాపాడావు.”

ధారిణీదేవి ముందుకు వచ్చి సులోచన నుదుటిపై చేయి ఉంచారు.

“నీవు నా కుమార్తెకు గురువు మాత్రమే కాదు. రక్షకురాలు కూడా. రహస్యం దాచిన బాధ నీదైతే, దాన్ని అర్థం చేసుకోవలసిన ధర్మం మాది.”

సులోచన కళ్ళు మరింత తడిశాయి.

కుముద్వతి ఒక్కసారిగా ఆమెను ప్రేమతో ఆలింగనం చేసుకుంది.

ఆ ఆలింగనంలో శిష్యురాలి కృతజ్ఞత ఉంది. సఖి ఆరాధన ఉంది. తనకు తెలిసిన సులోచనను, శిలావేదికపై చూసిన సులోచనుడిని, ఇప్పుడు మంత్రబంధంలో నలిగిన సులోచనను—మూడింటినీ ఒకేసారి కాపాడాలనే దీక్ష ఉంది.

సులోచన మొదట గట్టిగా నిలిచింది. తరువాత మెల్లగా ఆ ఆలింగనంలో కరిగింది.

“కుముద్వతీ,” అని మృదువుగా పలికింది.

“మీరు ఒంటరిగా లేరు,” అంది కుముద్వతి.

---

కొంతసేపటికి శరభంగుడు అందరినీ చూసి గంభీరంగా మాట్లాడాడు.

“ఇప్పుడే నిర్ణయం తీసుకోవాలి. చతురకుడి మంత్రబంధాన్ని నేను నేరుగా ఛేదించలేను.”

విక్రమసేనుడు ప్రశ్నించాడు.

“ఎందుకు గురుదేవా? మీ మంత్రశక్తి అతనికంటే తక్కువా?”

శరభంగుడు సూటిగా అన్నాడు.

“మంత్రశక్తి పోటీ కాదు మహారాజా. చతురకుడు, నేనూ ఒకే గురువు వద్ద విద్య నేర్చుకున్నాము. మంత్రశాస్త్రంలో అతనికి అబ్బిన మార్గం నాకు అంతగా అబ్బలేదు. నేను ధర్మతపస్సులో నిలిచాను. అతను మంత్రవశీకరణంలో ప్రవీణుడయ్యాడు. అతని మంత్రాన్ని అదే దారిలో నేను ఎదుర్కొంటే, ఆ ఢీకొనుడులో సులోచన శరీరమే యుద్ధక్షేత్రం అవుతుంది. అది ప్రమాదం.”

“అయితే మార్గమేల?” అని ధారిణీదేవి అడిగారు.

శరభంగుడు సులోచన వైపు తిరిగాడు.

“మంత్రాన్ని మంత్రంతో కొట్టలేను. కాని కాలాన్ని వ్రతంతో తిరగరాయవచ్చు.”

గదిలోని అందరూ ఆయన మాటకు అర్థం వెతికారు.

“చతురకుని మంత్రం సులోచన రూపాన్ని శాశ్వతం చేయడానికి ప్రారంభమైంది. అది ఒక్క క్షణపు మాయం కాదు. రూపంపై, శ్వాసపై, రసధాతువులపై, చైతన్యంపై వేసిన బంధం. దాన్ని తెంచడానికి బలం సరిపోదు. సహనం కావాలి. ఔషధం కావాలి. వ్రతం కావాలి. అంతకన్నా ముఖ్యంగా—సులోచన సంకల్పం కావాలి.”

సులోచన మెల్లగా లేచి కూర్చుంది.

“గురుదేవా, ఆజ్ఞాపించండి.”

శరభంగుడు అన్నాడు.

“నీవు, కుముద్వతి కలిసి నలభై రోజులు రహస్యంగా శిథిల శివాలయంలో నివసించాలి. అదే చంద్రకాంత శిలావేదిక ఉన్న స్థలం. అక్కడ ఒక వ్రతం ఆచరించాలి. ప్రతిరోజూ నిర్దిష్ట ఔషధసేవనం. శ్వాసనియమం. మంత్రజపం. నాట్యముద్రలతో కూడిన దేహసాధన. ఉపవాసం, ఫలాహారం, మౌనకాలం—అన్నీ నియమప్రకారం.”

కుముద్వతి వెంటనే అడిగింది.

“నేను ఎందుకు గురుదేవా?”

“ఎందుకంటే సులోచన కామరూప రహస్యం నీకు తెలిసిన మొదటి సాక్షి నీవు. చంద్రకాంత శిలాపీఠంపై అతని నిజరూపాన్ని చూసింది నీవు. నీ మనస్సు భయపడలేదు. ద్వేషించలేదు. సత్యాన్ని కాపాడింది. ఇప్పుడు అదే మనస్సు వ్రతానికి సాక్షిగా నిలవాలి.”

సులోచన కుముద్వతి వైపు చూసింది. ఆ చూపులో భయం ఉంది.

“కుముద్వతీ, ఇది కష్టం.”

“మీరు ఒంటరిగా చేస్తే ఇంకా కష్టం.”

శరభంగుడు కొనసాగించాడు.

“నలభై రోజుల చివరి రాత్రి, మీరు ఇద్దరూ స్త్రీలుగానే ఒక గోప్య వివాహసంకల్పం చేయాలి.”

విక్రమసేనుడు ఒక్కసారిగా లేచాడు.

“స్త్రీలుగా వివాహమా?”

శరభంగుడు ప్రశాంతంగా అన్నాడు.

“రూపం చతురకుని బంధంలో ఉన్నంతకాలం, సత్యం లోపలే నిలుస్తుంది. ఆ సత్యాన్ని బయటకు తీసే ముందు రూపంతో యుద్ధం చేయకూడదు. దాన్ని సాక్షిగా మార్చాలి. సులోచన స్త్రీరూపం బంధం కాదు, వ్రతమండపంలో సాక్షి కావాలి. కుముద్వతి దానిని తిరస్కరించకూడదు. స్వీకరించాలి. ఆ స్వీకారమే మంత్రబంధాన్ని తన దిశ కోల్పోయేలా చేస్తుంది.”

ధారిణీదేవి కళ్లలో భయం, ఆశ రెండూ కలిశాయి.

“ఆ తరువాత?”

“వ్రతసమాప్తి క్షణంలో సులోచన పూర్వశక్తులతో సులోచనుడిగా తిరిగి మేల్కొంటాడు. చతురకుని బంధం కాలపరిమితిని కోల్పోతుంది.”

సులోచన చేతులు జోడించింది.

శరభంగుడు ఆమె ఎదుట కూర్చున్నాడు. ఆయన స్వరం మరింత లోతుగా మారింది.

“సులోచన, బాగా విను.

చతురకుని మంత్రం నీ రూపాన్ని బంధించింది.
నేను ఆ బంధాన్ని ఇప్పుడే తెంచలేను.
కాని బంధానికి కాలపరిమితి పెట్టగలను.

నీ శరీరం ఔషధానికి లోబడాలి.
నీ మనసు వ్రతానికి నిలబడాలి.
నీ శ్వాస మంత్రానికి కట్టుబడాలి.
అప్పుడు శాపం నిన్ను నిలబెట్టదు;
నీ సహనం శాపాన్ని నిలిపేస్తుంది.”

ఆ వాక్యాలు గదిలో మంత్రంలా నిలిచిపోయాయి.

సులోచన కళ్ళు మూసుకుంది. క్షణం ఆమె ముఖంలో బాధ మెరిసింది. శాశ్వతంగా సులోచనగా నిలిచిపోవాలనే చతురకుని శాపం ఆమెను భయపెట్టింది. కానీ దానికంటే ఎక్కువగా, కుముద్వతిని ఈ ప్రమాదంలో తనతో తీసుకెళ్లాల్సి రావడం ఆమెను కలవరపరిచింది.

“కుముద్వతిని ఇందులోకి లాగకండి గురుదేవా,” అంది.

కుముద్వతి వెంటనే ఆమె ముందుకు వచ్చింది.

“ఇది మీరు నన్ను లాగడం కాదు. నేను నిలబడే స్థలం నేనే ఎంచుకుంటున్నాను.”

“కుముద్వతీ…”

“పులి ముందు మీరు నిలిచారు. ప్రచండుడి ముందు మీరు నిలిచారు. ఇప్పుడు మంత్రబంధం ముందు నేను నిలబడతాను.”

శరభంగుడు ఇద్దరినీ చూశాడు. ఆయన ముఖంలో క్షణం ఓ మృదువైన గర్వం మెరిసింది.

“అయితే వ్రతం ఈ రాత్రే మొదలవుతుంది. రాజమందిరంలో మీరుండరాదు. చతురకుడి చెవులు ఇంకా సమీపంలోనే ఉన్నాయి. మహారాజా, మహారాణీ—ఈ విషయం రాజ్యానికి తెలియకూడదు. సులోచన విశ్రాంతిలో ఉన్నట్టుగా ప్రకటించండి. కుముద్వతి ఆరోగ్యకారణంతో మాతృమందిరంలో ఉన్నట్టుగా చెప్పండి. నిజమైన స్థలం శిథిల శివాలయం.”

విక్రమసేనుడు లోతుగా శ్వాస తీసుకున్నాడు.

“నేను నా కుమార్తెను రహస్య వ్రతానికి పంపుతున్నానా? నా రాజ్యాన్ని ఒక యువతి ధైర్యంపై ఉంచుతున్నానా?”

శరభంగుడు అన్నాడు.

“మహారాజా, మీరు రాజ్యాన్ని యువతి ధైర్యంపై కాదు—ధర్మం మీద ఉంచుతున్నారు. ధర్మం ఈసారి కుముద్వతి, సులోచన చేతుల్లో రూపం దాల్చింది.”

విక్రమసేనుడు కుమార్తెను చూశాడు.

“నీ సంకల్పం స్థిరమా?”

“తండ్రీ, నేను శిష్యురాలిని. రాణిగా పుట్టాను. అవసరమైతే వ్రతసఖిగా నిలుస్తాను.”

ధారిణీదేవి ముందుకు వచ్చి కుముద్వతిని ఆలింగనం చేసుకుంది. ఆమె కన్నీరు కుముద్వతి జడలో జారింది.

“నీవు నా కుమార్తె. కానీ ఈరోజు నీలో నేను పంచనద భవిష్యత్తును చూస్తున్నాను.”

సులోచన ఆ దృశ్యం చూసి తల వంచింది.

మహారాణి ఆమెవైపు తిరిగి, ఆమెను కూడా తన ఒడిలోకి లాగుకుంది.

“నిన్ను మేము ఆడబిడ్డగా చూశాం. ఇప్పుడు రాజపుత్రుడని తెలుసుకున్నాం. కానీ ఈ రెండింటి మధ్యలో మారని ఒకటి ఉంది—నీవు మా కుమార్తెను కాపాడిన హృదయం. దానినే మేము నమ్ముతున్నాం.”

సులోచన గొంతు నిండిపోయింది.

“దేవీ…”

“ఏ రూపంలో ఉన్నా నీవు అవమానం కాదు. చతురకుడి బలవంతమే అవమానం. దాన్ని జయించు.”

ఆ మాట సులోచనలో కొత్త దీపంలా వెలిగింది.

---

అదే రాత్రి గోప్య ఏర్పాట్లు జరిగాయి.

రాజమందిరపు వెనుక ద్వారం మూడో యామంలో నిశ్శబ్దంగా తెరచుకుంది. వెలుగు లేదు. కేవలం చంద్రకాంతి. శరభంగుడు ముందుగా నడిచాడు. ఆయన వెనుక సులోచన, కుముద్వతి. ఇద్దరూ సాధారణ వ్రతవస్త్రాల్లో. ఆభరణాలు తక్కువ. మౌనం ఎక్కువ.

సులోచన అడుగుల్లో ముందు ఉన్న నిశ్చల వీరత్వం లేకపోయినా, కొత్తగా ఒక దీక్ష పుట్టింది. కుముద్వతి ఆమె పక్కనే నడిచింది. ఇద్దరి మధ్య మాటలకన్నా బలమైన మౌనం.

దూరంగా శిథిల శివాలయం నల్లని ఆకృతిలా కనిపించింది.

చంద్రకాంత శిలావేదిక వాళ్ల కోసం ఎదురు చూస్తున్నట్టుగా తెల్లగా మెరిసింది.

శరభంగుడు గర్భగృహం ముందు ఆగి అన్నాడు.

“ఇక్కడే నలభై రోజుల యుద్ధం. శత్రువు బయట కాదు. మంత్రం లోపల. ఆయుధం ఖడ్గం కాదు. శ్వాస. విజయం ఒక్క క్షణంలో రాదు. ప్రతి రోజు ఒక కడియం కరుగుతుంది.”

సులోచన తల వంచింది.

కుముద్వతి ఆమె చేతిని పట్టుకుంది.

ఆ రాత్రి శిథిల శివాలయంలో వ్రతదీపం వెలిగింది.

అమ్మమ్మ ఇక్కడ కథ ఆపింది.

మేమంతా ఆమె చేతిలోని వస్త్రాన్ని చూశాం. ఇప్పటివరకు పువ్వు, విల్లు, నల్లనీడ, కాషాయరేఖ అల్లిన అమ్మమ్మ ఇప్పుడు తెల్లని దారంతో ఒక చంద్రవేదికను అల్లుతోంది. ఆ వేదికపై రెండు చిన్న పుష్పాలు పక్కపక్కన ఉంచినట్టుగా కనిపించాయి.

“అమ్మమ్మా,” అని నేను అడిగాను, “వ్రతం అంటే యుద్ధమా?”

అమ్మమ్మ నవ్వింది.

“కొన్ని యుద్ధాలు కత్తితో గెలుస్తారు. కొన్ని యుద్ధాలు ఊపిరి ఆపకుండా నిలబడటంతో గెలుస్తారు.”

పెద్దక్క మెల్లగా అడిగింది.

“సులోచన మళ్లీ సులోచనుడవుతాడా?”

అమ్మమ్మ సూదిని వస్త్రంలో దూర్చి, దారాన్ని నెమ్మదిగా లాగింది.

“దారం ఇంకా పూర్తిగా తిరిగి రాలేదు పిల్లలూ. కానీ ముడి పడింది. ముడి సరిగ్గా పడితే అల్లిక నిలుస్తుంది.”

నాలుగో భాగం ముగింపు (ఇంకా ఉంది)