రహస్యం (అమ్మమ్మ చెప్పిన ఒక రహస్య కథ)

ఆమె కుముద్వతి దగ్గరకు వచ్చి మెల్లగా భుజం తాకింది.

“మీకు గాయం కాలేదా?”

ఆ స్పర్శతో కుముద్వతికి మొదట భయం తగ్గింది. తరువాత గుండె ఒక్కసారిగా కదిలింది. పులి దాడి నుంచి బయటపడిన వణుకు అనుకుంది. కానీ ఆ రోజు ఆ వణుకులో మరో పేరు లేని భావం మొదలైంది.

“నువ్వెవరు?” అని అడిగింది కుముద్వతి.

సులోచన చిరునవ్వింది.

“ప్రాణం ఉన్నవారికి ముందుగా నీళ్లు కావాలి. ప్రశ్నలు తరువాత.”

అంతలో చెలికత్తెలు పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చారు. రాజభటులకు సమాచారం వెళ్లింది. కొద్దిసేపటికే అంతఃపురంలో కలకలం పుట్టింది.

కుముద్వతి మాత్రం సులోచన చేతిని విడువలేదు.

“నాతో రావాలి,” అంది.

“అంతఃపురంలోకి నేను?” సులోచన ప్రశాంతంగా అడిగింది.

“నా ప్రాణం కాపాడినవారికి మా అంతఃపుర ద్వారం మూసుకుపోదు.”

సులోచన క్షణం ఆమెను చూసింది. ఆ చూపులో ఏదో ఆలోచన, ఏదో లెక్క, ఏదో దాచిన బాధ మెరిసి మాయమైంది.

“మీ ఆజ్ఞ.”

---

మహారాణి ధారిణీదేవి కుముద్వతిని చూసిన క్షణం ఆమెను ఒడిలోకి లాగుకుంది. కుమార్తె క్షేమంగా ఉన్నప్పటికీ ఆమె గుండె ఇంకా భయంతో కొట్టుకుంటోంది.

“ఎవరు రక్షించారు?” అని అడిగింది.

కుముద్వతి సులోచన వైపు చూపించింది.

మహారాణి ఆమెను పరిశీలనగా చూశారు. సులోచన వినమ్రంగా నమస్కరించింది.

“దేవీ, నేను అడవితట్టు గుండా ప్రయాణిస్తున్నాను. పులి దాడి గమనించి బాణం వదిలాను. అంతే.”

“అంతేనా?” మహారాణి స్వరం మృదువుగానే ఉంది, కాని రాజమాత చూపులో జాగ్రత్త దాగి ఉంది. “ఐదు బాణాలు ఒకే శ్వాసలో పులి నోటికి, ఒక బాణం పక్కకు—అది ‘అంతే’ అనేది సామాన్యమైన మాట కాదు.”

సులోచన సమాధానం చెప్పలేదు.

అప్పుడే ఒక వృద్ధ పరిచారిక లోపలికి వచ్చింది. ఆమె మహారాణికి చాలా కాలంగా విశ్వాసపాత్రురాలు. చేతిలో చిన్న వెండి నాళిక. దానిపై కాషాయరేఖ. శరభంగ మహర్షి ఆశ్రమముద్ర.

మహారాణి ఆ ముద్ర చూసి తక్షణం పరిచారికను పక్కకు తీసుకున్నారు. వెండి నాళిక తెరిచారు. అందులో తాళపత్రం.

అక్షరాలు శరభంగ మహర్షివి.

> “ధారిణీదేవి,
ఈ రోజు నీ కుమార్తెను రక్షించిన యువతి యాదృచ్ఛికంగా రాలేదు. ఆమెను కుముద్వతికి సమీపంలో ఉంచు. ఆమెకు నాట్యబోధకురాలిగా స్థానం ఇవ్వు. ఆమె వచ్చిన దారి గురించి ఇప్పుడు విచారించవద్దు. మహారాజుకైనా పూర్తి విషయం తెలియజేయడానికి సమయం రాలేదు. పంచనద రక్షణకై ఈ మౌనం అవసరం. సమయం వచ్చినప్పుడు నేను స్వయంగా సత్యాన్ని వెలిగిస్తాను.
—శరభంగుడు.”

మహారాణి ఆ తాళపత్రాన్ని రెండుసార్లు చదివారు.

ఆమె ముఖంలో భయం లేదు. కానీ పరిస్థితి సాధారణం కాదని ఆమె గ్రహించారు. శరభంగ మహర్షి రాజుకే కాక, తనకే గోప్యంగా సందేశం పంపడం—అది తేలిక విషయం కాదు.

ఆమె సులోచన వైపు తిరిగారు.

“నీవు గురుదేవుల ఆశ్రమం నుంచి వచ్చావా?”

సులోచన తల వంచింది.

“వచ్చానని చెప్పగలను దేవీ. కాని నేను ఎవరి కోసం వచ్చానో మీరు ఇప్పుడే అడగకూడదని గురుదేవుల ఆజ్ఞ.”

మహారాణి ఆమెను గట్టిగా చూశారు.

“నా కుమార్తెకు ప్రమాదం ఉందా?”

“అవును.”

“రాజ్యానికి?”

“అది కుమార్తె ప్రమాదంతో విడిపోనిది.”

ఆ సమాధానం విన్న ధారిణీదేవి కళ్ళలో నిర్ణయం పుట్టింది.

“ఈ క్షణం నుంచి నీవు అంతఃపురంలో ఉంటావు. రాజకుమార్తెకు నాట్యవిద్య బోధిస్తావు. నీ విషయం గురించి రాజుకు ఇప్పుడే పూర్తిగా చెప్పను. కానీ ఇది మౌనంలో దాచిన అవమానం కాదు—రాజ్యహితార్థం నిలిపిన రహస్యం.”

సులోచన నమస్కరించింది.

“దేవీ, మీ మౌనం ఒక్కరోజు పంచనదాన్ని రక్షించవచ్చు.”

ఆ మాట మహారాణి హృదయంలో మిగిలింది.

---

సభలో కుముద్వతి ఇంతవరకు చెప్పి ఆగింది.

విక్రమసేనుడు తన ఆసనంలో నిశ్చలంగా కూర్చున్నాడు. ధారిణీదేవి పేరు వినగానే అతని ముఖంలో కఠినతకు తోడు ఆలోచన వచ్చింది. మహారాణి తనకు చెప్పకుండా ఈ వ్యవహారాన్ని దాచిందన్న బాధ ఒక క్షణం అతనిలో లేచినా, శరభంగ మహర్షి పేరు దానిని ఆపేసింది.

“తర్వాత?” అని మంత్రి అడిగాడు.

కుముద్వతి శ్వాస తీసుకుంది.

---

సులోచన అంతఃపురంలో నాట్యగురువుగా నిలిచింది.

ఆమె కోసం నాట్యమండపం సిద్ధమైంది. పంచనద అంతఃపురంలోని ఆ మండపం దివ్యమైనది. మధ్యలో పాలరాతి నేల. చుట్టూ తామరాకార స్తంభాలు. పైకప్పుపై గంధర్వనర్తకుల చిత్రాలు. తెల్లవారుజామున మొదటి సూర్యకిరణం లోపలికి వచ్చి నేలపై పడితే, అక్కడ ఎవరో బంగారు తాళం గీసినట్టుండేది.

మొదటి రోజు కుముద్వతి గజ్జెలు కట్టుకుని వచ్చింది. ఆమెకు నాట్యం ఇష్టం. కానీ గురువులు మాత్రం విసుగును కలిగించారు. కొందరు అడుగులు మాత్రమే సరిచేశారు. కొందరు భంగిమలు మాత్రమే చూపించారు. ఎవరూ ఆమె మనసు వినలేదు.

సులోచన ఆమె ఎదుట నిలబడింది.

“రాజకుమార్తెకు నాట్యం నేర్పమని ఆజ్ఞ,” అంది.

కుముద్వతి చిరునవ్వింది.

“నాకెంతోమంది నేర్పారు. మీరు కొత్తగా ఏమి నేర్పుతారు?”

సులోచన కాసేపు ఆమెను చూసింది.

“మీకు నాట్యం రాదు అని ఎవరు అన్నారు?”

కుముద్వతి ఆశ్చర్యపడింది.

“అంటే?”

“మీ శరీరానికి నాట్యం తెలుసు. మీ శ్వాసకు ఇంకా తెలియదు. ముందుగా శ్వాసను నేర్పుదాం.”

ఆ రోజు అడుగులు మొదలుకాలేదు. ముద్రలు మొదలుకాలేదు. గంటపాటు సులోచన కుముద్వతిని కేవలం నిలబడటం నేర్పింది.

“పాదం నేలను తాకకూడదు. నేలతో మాటాడాలి.”

“మోకాలు వంగకూడదు. తాళాన్ని స్వీకరించాలి.”

“నడుము కదలకూడదు. లయను అనుమతించాలి.”

“శ్వాస బయటికి పోకూడదు. భావాన్ని తీసుకురావాలి.”

కుముద్వతి మొదట నవ్వింది. తరువాత విసిగింది. చివరికి ఆశ్చర్యపోయింది. ఎందుకంటే కదలకుండా నిలబడి ఉండటం కూడా యుద్ధంలా కష్టమని ఆమెకు అప్పుడు తెలిసింది.

కొన్ని రోజుల తర్వాత సులోచన ముద్రలు నేర్పింది. కానీ ప్రతి ముద్ర వెనుక ఒక శరీరనిగ్రహ రహస్యం చెప్పింది. అభినయం నేర్పింది. కాని ప్రతి భావం వెనుక మనోనిగ్రహం చెప్పింది. పాదసాధన నేర్పింది. కాని ప్రతి అడుగు వెనుక ప్రమాదం వచ్చినప్పుడు శరీరం ఏ దిశకు తప్పుకోవాలో చూపింది.

“నాట్యం అంటే వినోదం కాదు రాజకుమార్తె,” అనేది సులోచన. “సొంత శరీరం మీద పూర్తి అధికారం సాధించడం.”

“అయితే యోధుడు కూడా నర్తకుడేనా?” అని కుముద్వతి అడిగేది.

“ఉత్తమ యోధుడు తప్పక నర్తకుడే. అతనికి తాళం తప్పితే ప్రాణం పోతుంది.”

“మరి నర్తకి?”

“ఆమెకు తాళం తప్పితే భావం చనిపోతుంది.”

కుముద్వతి మొదట ఆ మాటను రూపకంగా తీసుకుంది. కానీ సులోచన బోధనలో రూపకం, శాస్త్రం రెండూ విడిపోని దారాలుగా ఉన్నాయి.

---

కొన్ని వారాలకే విద్య మారింది.

ఒక ఉదయం నాట్యమండపం తలుపులు మూసేశారు. పరిచారికలు దూరంగా నిలిచారు. సులోచన చిన్న ఖడ్గం తీసుకొచ్చింది.

కుముద్వతి ఆశ్చర్యంగా చూసింది.

“ఇది నాట్యాభ్యాసమా?”

“అవును.”

“ఖడ్గంతో?”

“ఖడ్గం చేతిలో ఉంటే శరీరం అబద్ధం చెప్పదు.”

సులోచన ఆమెకు ఖడ్గం ఇచ్చింది. కుముద్వతి పట్టింది. మణికట్టు గట్టిగా ఉంది.

సులోచన దగ్గరకు వచ్చింది.

“ఇలా కాదు.”

ఆమె కుముద్వతి మణికట్టును తన చేతులతో సరిచేసింది. వేళ్లను ఒక్కొక్కటి సడలించింది. బొటనవేలి ఒత్తిడిని మార్చింది. మోచేతి కోణాన్ని సరిచేసింది.

ఆ స్పర్శ తగిలిన క్షణం కుముద్వతి హృదయం ఝల్లుమంది.

ఆమె దాన్ని తనలోనే దాచుకుంది.

“గట్టిగా పట్టుకుంటే ఖడ్గం నీ బానిస కాదు,” అంది సులోచన. “నీ భయానికి బానిస అవుతుంది. ఖడ్గాన్ని పట్టుకోకు. దానికి దారి చూపు.”

కుముద్వతి మళ్లీ ప్రయత్నించింది. ఈసారి ఖడ్గం చేతిలో బరువుగా అనిపించలేదు.

రోజులు గడిచాయి. సులోచన ‘నియంత్ర’, ‘నివార’, ‘పార్శ్వ ప్రసారం’, ‘ప్రహారాది’ అనే ఖడ్గక్రమాలను నేర్పింది. ప్రతీ కదలికలో అడుగు, నడుము, భుజం, మణికట్టు, చూపు—అన్నీ కలవాలి.

“ప్రహారం అంటే శత్రువును కొట్టడం మాత్రమే కాదు,” అంది. “ప్రహారం ముందే శత్రువు ఉద్దేశాన్ని చదవాలి.”

“అది ఎలా తెలుస్తుంది?”

“కళ్ళు ముందుగా చెబుతాయి. తరువాత భుజం. తరువాత పాదం. ఖడ్గం చివరగా వస్తుంది.”

కుముద్వతి ఆశ్చర్యంగా సులోచనను చూసింది.

“నీవు ఎక్కడ నేర్చుకున్నావు ఇవన్నీ?”

సులోచన ఖడ్గాన్ని నేలవైపు దించి కాసేపు మౌనంగా నిలిచింది.

“అడవిలో ప్రతి శబ్దం గురువు. ఆశ్రమంలో ప్రతి నియమం ఆయుధం.”

“నీ గురువు శరభంగ మహర్షేనా?”

“ఆయన చూపిన దారి పొడవైనది.”

“ఆ దారి ఎక్కడికి తీసుకెళ్తుంది?”

సులోచన స్వల్పంగా నవ్వింది.

“విధి వేచి ఉన్న చోటికి.”

కుముద్వతి ఆ సమాధానం అర్థం చేసుకోలేదు. కానీ అర్థం చేసుకోవాలని కూడా తొందరపడలేదు. కొన్ని సమాధానాలు మౌనంగా వినాలి అనిపించింది.

---

ధనుర్విద్య ప్రారంభమైన రోజు ఆకాశం మబ్బుగా ఉంది.

ఉద్యానవనం చివర గోప్య సాధన స్థలం ఏర్పాటైంది. వృక్షాల మధ్య గడ్డి తొలగించి లక్ష్యచక్రాలు పెట్టారు. కుముద్వతి ధనుస్సు పట్టింది. కానీ బాణం ఎక్కించినపుడు తీగ వెనక్కి లాగడం కష్టమైంది.

సులోచన వెనుకకు వచ్చింది.

“పాదాలు సమాంతరంగా. శరీరం లక్ష్యానికి బానిస కాకూడదు. చూపు ముందుకు, శ్వాస లోపలికి.”

ఆమె కుముద్వతి వెనుక సమాంతరంగా నిలబడింది. తన రెండు చేతులతో కుముద్వతి చేతులను పట్టుకుంది. ఒక చేయి ధనుస్సుపై. మరొక చేయి బాణం లాగే చేతిపై.

కుముద్వతి శరీరం ఒక్క క్షణం స్థిరంగా నిలిచింది. సులోచన ఉచ్చ్వాస నిశ్వాసలు ఆమె చెవికట్టున తాకాయి. ఆ శ్వాసలో అడవి చల్లదనం ఉంది. గంధపు రేఖ ఉంది. యోధురాలి నిగ్రహం ఉంది. ఎవరో దగ్గరగా నిలబడ్డారని కాదు; ఏదో శక్తి తనను చుట్టుకుందని అనిపించింది.

“ఇప్పుడు విడువు,” అని సులోచన మృదువుగా అంది.

బాణం దూసుకుపోయింది. లక్ష్యచక్రం మధ్యలో దిగింది.

కుముద్వతి బాణాన్ని చూడలేదు. తన గుండె ఎక్కడికి వెళ్లిందో వెతికింది.

“చూసావా?” అని సులోచన అడిగింది. “బాణం చేతితో కాదు, శ్వాసతో వెళ్తుంది.”

కుముద్వతి తల ఊపింది. కానీ ఆమెకు అనిపించింది—ఆ బాణం తన శ్వాసతోపాటు మరొకరి శ్వాసను కూడా తీసుకెళ్లింది.

ఆ రోజు నుంచి సులోచన సమీపం ఆమెకు కేవలం గురువు సమీపం కాదు. రక్షణ. ఆరాధన. భయం. మమకారం. పేరు పెట్టలేని అనుభూతి. ఏదో లోపలికి ప్రవేశించి అక్కడే నిలిచినట్టు.

---

సభలో కుముద్వతి ఇంతవరకు చెప్పి కాసేపు మౌనంగా నిలిచింది. (ఇంకాఉంది)